þñwcydZw ARêËdk ek 1972 owËl MxVZ gÙp£k gwvlw GKwËWiyk KiêKw¡ ZwkB GKxU eÞwiwYø xdbmêd Aik GK×Ëm MÞìÿËilwk AwËtwRd„

þñwcydZw-D£k gwvlwËbËmk eÞai xbKKwk gQk†ËlwËZ Ìj owvÆÚxZK RwMkY exklxqZ pt Zwk eÞwaxiK Axhgøx£ß ‘Aik GK×Ëm MÞìÿËilw’„ GxU GLd MÞËìÿwuog„ G Duog GËbËm eÞai AwËtwxRZ pt gwvlw GKwËWiy eÞwŠËY 1972-G„

þñwcydZw lwËhk xKtuKwËlk iËcøB 1972 owl ÌaËK gwvlw GKwËWiy Zwk xdRþñ eÞKwmdw GK×m DelËq pÝwoKÚZ iÔËlø eÞai gB xg¢ßt ÂkØ KËk„ 1974 owËl GK×m DelËq GKwËWiyËZ AwìæRêwxZK owxpZø oËóild AdÖxÅZ pt„ ÌoLwËd GKwËWiyk gB xg¢ßt I eÞbxmêZ pt„

1975 owl ÌaËK gwvlw GKwËWiyk GK×Ëmk AdÖÅwdËK ÌKëbÛ KËk KËtKxU ÌgokKwxk eÞxZÅwd GKwËWiyk ÌMËUk ewËm gB xg¢ßt ÂkØ KËk„ ekgZyê xZd gQËkk iËcø GBog eÖþæK xgË¢ßZwk ovLøw AwËkw ÌgËr jwt„ 1978 owËl GËo GxU GKxU eÔYêwŠ Ìilwt kÕewìæxkZ pItwk oºwgdw ÌbLw Ìbt„ G KwkËYB G gQk ÌaËK ÌilwxUËK MÞìÿËilw xpËoËg AwdÖÅwxdK þñyKÚxZ ÌbItw pt„ gwvlw GKwËWiy GB Ìilwk AwËtwRd KËk„

eËkk gQk Aaêwu 1979 owËl gwvlwËbm eÖþæK eÞKwmK I xgË¢ßZw oxixZ MÞìÿËilw AwËtwRËd gwvlw GKwËWiyk opËjwMy mx£ß xpËoËg AwxghêÔZ pt„ 1984 owËl GËo MÞìÿËilwk Rdø xgxcg¦ dyxZiwlw eÞYyZ pt Ggv GB MÞìÿËilwk dwi pt ‘Aik GK×Ëm MÞìÿËilw’„ ÌoB ÌaËK Aik GK×Ëm MÞìÿËilw eÞxZ gQk eÞwt GKB AwxŠËK AdÖxÅZ pËt AwoxQl„
1992 owËl GËo Ìilwk exkxc, AwËtwRËdk gøweKZw I ÑgxP¢ø eÖdkwt exkgxZêZ pËt ÌMËlw„ Awxmk bmËKk iwSwiwxS ÌaËK Ìilwt AvmMÞpYKwky eÞxZÅwd†Ëlwk ovLøw ÌgËr ÌjËZ awËK„ 1970 owËl gwvlw GKwËWiyk ewmwewxm iw¢ GKxU ÌgokKwxk eÞxZÅwd ‘iÖ£ßcwkw’ GK×Ëmk Ìilwt gB xg¢ßt KËk, 1980 owËlk MÞìÿËilwt Ìo ovLøw ÌgËr pt 30„ iw¢ e^wP gQk ek 1985 owËl Ìo ovLøw ÌgËr b^wrwt 82; Ggv Awk iw¢ Qt gQk ek 1991 owËl GB ovLøwxU 190ÌZ (180+10) DdíyZ pt„

AwËkw AwúPËjêk gøwewk, iw¢ GK gQËkk gøgcwËd 1992 owËl AdÖxÅZ Aik GK×Ëm MÞìÿËilwt AvmMÞpYKwky eÞxZÅwËdk ovLøw ÌgËr b^wrwt 270 Gk iËZw Ggv GKËKk xpËoËg ýUl ovLøw xZdm eéwËmk AxcK„ ZwB gwvlw GKwËWiyk ÌbtwlËNkw þñùe-exkok eÞwŠËY GB Ìilw Awk Awg¦ awKËlw dw„ GKwËWiyk Ìbtwl hwOw pËlw, RdMËYk Rdø eÞËgm-§wk eÞowxkZ pËlw, Awk Ìilwk GKwvm QxrËt erËlw ÌowpkwItwbyê Dbøwd-ovlMí kwþæwk bÖ’ewËm„ xild PZòk ÌaËK ÌbwËtl PZòk ejêìæ xPxpßZ pËlw ‘Aik GK×Ëm MÞìÿËilw’k eÞwŠYkÕËe„

o£k bmËKk Ìmn xbËK Ìilwk gøweK AwËtwRd ÂkØ pËlI GB AwËtwRd eÔYêZw ewt Awxmk bmËKk iwSwiwxSËZ GËo„ dgµBËtk ÂkØËZB Ìilw Ahwgdyt gøwx® lwh KËk„ ZwkB flþñkÕe 1992 owl ÌaËK Ìilw-eÞwŠËYkI xgþæÚxZ NËU„ 1993 owËl Ìilw eÞwŠY eÞKÚZ AËaêB ÌbwËtl PZòk ÌaËK xild PZòk ejêìæ eÞowxkZ pt„ ’92-Gk Z×ldwt Ìilwt AdÖËiwxbZ ýUËlk ovLøwI eÞwt mZwxcK gÙx¦ ewt„

1993-G Ìilwt AvmMÞpYKwky eÞxZÅwËdk ovLøw xQl 338„ 1994 owËl xQl 653, 1995 owËl 467, 1996 owËl 486, 1997 owËl 520„ Awk 2005 owËl GB Ìilwt ýUËlk ovLøw xQËlw 464xU„

GB Aik GK×Ëm AwR MÞìÿËilw ÌKgl eÖþæKËilw dt„ GxU ÌlLK-ewVK-Ë¢ßZw-eÞKwmK I ogêowcwkËYk xild Ìilwt exkYZ pËtËQ„ GB Ìilw GËbËmk owvÆÚxZK RwMkYËK xbd xbd AwkI ovpZ I mwxYZ KËk Z×lËQ„