1955 owËlk 17B xWËo¹k gwvlw GKwËWiyk Rdø GKxU
MÞìÿwMwk xdiêwËYk exkKùedw MÙpyZ
pt„ exkKùedw AdÖjwty ‘gwvlw GKwËWiyk MÞìÿwMwk’
eÞxZÅwk ek Ìbxm-xgËbxm xgxhdí iÔløgwd
MÞìÿ I e¢ex¢Kw ovMÞËpk iwcøËi
MÞìÿwMwkxU ¢ßim oiÙ¦ Kkw pËZ
awËK„ gwvlwËbËmk AdøZi DËlöLËjwMø
GB MÞìÿwMwËkk Rdø AËdK xgxmÄ owxpxZøK
I ovÆÚxZËogy ZLd ÌaËKB ÌþñâQweÞËYwxbZ
pËt gÉ iÔløgwd MÞìÿ I e¢ex¢Kw
bwd KËkd„ GB cwkw GLËdw AgøwpZ AwËQ„
1972 owËl gwvlw GKwËWiyk owËa ÌKëbÛyt
gwOlw Ddítd ÌgwWê oixìñZ pItwk ek gÉ
eÞwPyd I bÖûeÞweø MÞìÿ
I e¢ex¢Kw Ggv e^Öxae¢oiÙ¦ MÞìÿwMwkxU
GKwËWiyk MÞìÿwMwËkk oËŠ jÖ£ß
pt„ Ddítd ÌgwËWêk MÞìÿwMwËkk
xgxhdí MÞìÿ I e¢ex¢Kw Ggv ovMÙpyZ
pwËZ ÌlLw eÞwPyd bÖûeÞweø e^Öxa
GKwËWiy MÞìÿwMwk I mpybÖlöwpz MËgnYwKËq
ovkqY Kkw pËtËQ„ 1965 owËlk ÌfgÛØtwxk
iwËo iÖ£ßwMwQw RxibwËkk MÞìÿwMwËkk
11000 bÖûeÞweø I iÔløgwd MÞìÿ
I e¢ex¢Kw owËgK Ddítd ÌgwWê ovMÞp
KËk„ iÖ£ßwMwQw RxibwËkk gøx£ßMZ
MÞìÿwMwËkk ÌoB og MÞìÿ
I e¢ex¢Kw gwvlw GKwËWiy MÞìÿwMwkËK
gÉlhwËg oiÙ¦ KËkËQ„
GQwrwI gwvlw GKwËWiyk MÞìÿwMwk oiÙ¦
pËtËQ xgËmðk xgxhdí ÌbËmk GdowBËKõwËexWtwk
xgxhdí xgnËt xgxhdí ovÆkYop ogêËmn
ovÆkYoiÔËpk ovMÞËp„ GQwrw xkPwWê
G. gwUêd kxPZ 1897 owËl eÞKwxmZ Gkwxgtwd dwBUoz, ÌkËdl
ÌgŠl GUlwo 1783, ÌgŠl MhYêËiëU
ÌMËRU (BvËkxR-gwvlw) 1852, l«d iøwMwxRd,
1851 owl ÌaËK ovMÙpyZ gwvlw ex™Kw BZøwxbI
gwvlw GKwËWiy MÞìÿwMwËkk DËlöLËjwMø
ovMÞp„
gwvlw GKwËWiy MÞìÿwMwk gwvlw hwnw I owxpËZøk
eÞwPyd, icø I AwcÖxdK jÖËMk owxpxZøKËbk
xgxhdí MÞËìÿk xgeÖl oºwËk
oiÙ¦„ Dxdm mZËKk Ìmnwcê I xgm mZËKk
eÞaiwËcêk xgxmÄ owxpxZøK iÖëoy
ÌiËpkØlöwp, Ñotb BoiwBl ÌpwËod
xmkwRy, iyk imwkkf ÌpwËod, iÖëoy ÌkItwRDx¥d
Awpib, ÌmL fRll Kxki, iwIlwdw AwKki L^w, Kxg mwpwbwu ÌpwËod,
Kxg dRkØl Bolwi, ÌgMi ÌkwËKtw owLwItwu ÌpwËod
eÞiÖËLk eÞai ovÆkËYk MÞìÿ†Ëlw
gwvlw GKwËWiy MÞìÿwMwËk ovkxqZ AwËQ„
Gog AiÔlø ovMÞp MËgnKËbk KwËR xgËmnhwËg
opwtK xgËgxPZ pËtËQ„
šwdZweo Wƒk iÖpóib mpybÖlöwpzk dwËi
eÞxZxÅZ GKwËWiyk ‘mpybÖlöwpz MËgnYwKq’
gwvlw hwnw I owxpËZøk pwRwk gQËkk HxZpøËK
cwkY KËk AwËQ„ mpybÖlöwpz KËq ovkxqZ kËtËQ
xgeÖl exkiwY pwËZ ÌlLw eÞwPyd e^Öxa„
GQwrw mpybÖlöwp MËgnYwKq I gwvlw GKwËWiy MÞìÿwMwËk
Ìj oiþæ eÖkwZd I bÖûeÞweø
e¢ex¢Kw kËtËQ Ìo†Ëlw pËlw(
oIMwZ, iwËp dI, iwxoK Ìiwpwóiby, Awl Golwi, gÖlgÖl,
dIËkwR, ÌiwoËli hwkZ, gŠyt iÖoliwd ex¢Kw,
bkgwk, gŠdÔk, oxLdw, ÌiwtwŒyd, exkPwxkKw, eÞxZhw,
kveÖk owxpZø exknu ex¢Kw, lwŠl, Ìowewd, eÔgwly,
KøwlKwUw xkxhD I GxmtwxUK ÌowowBxU Rwdêwl„ gZêiwËd
gwvlw GKwËWiy MÞìÿwMwËk eÞwt 1,20,000
MÞìÿ I 70,000 e¢ex¢Kw kËtËQ„
owóeÞxZKKwËl eÞKwxmZ Ìbxm-xgËbxm MÞìÿ
I e¢ex¢Kwk xdtxiZ ovMÞp GKwËWiy MÞìÿwMwkËK
oiowixtK eÞKwmdw RMËZk oËŠ ovxmöÄ ÌkËLËQ„
|